Evliliğin İptali ve Boşanma Arasındaki Farklar
Evliliğin iptali ve boşanma arasındaki farklar, hukuki süreç ve sonuçlar açısından önemli farklılıklar taşır.
Av. Ceren KIZARTICI
•12 Mayıs 2025
EVLİLİĞİN İPTALİ HANGİ DURUMLARDA OLUR? BOŞANMA İLE ARASINDAKİ FARKLAR NELERDİR?
Evlilik hukuku, çiftlerin birlikte yaşamayı sürdürememesi durumunda farklı yasal çözümler sunar. Bu çözümlerden ikisi evliliğin iptali ve boşanmadır. Her ikisi de evliliği sona erdirse de, hukuki ve pratik anlamda aralarında bazı önemli farklar vardır.
1. Evliliğin İptali
Evliliğin iptali, Türk Medeni Kanunu kapsamına göre, evliliğin başından itibaren geçersiz sayılmasıdır. Evliliğin iptali, sadece belirli sebeplerle gerçekleşir ve çiftlerin anlaşmasıyla değil, hakimin kararıyla yapılır.
Geçerlilik Sorunu: Evliliğin iptali, evliliğin başından itibaren geçersiz sayılmasını ifade eder. Yani, evlilik başlangıçta geçerli olmamıştır. Bu durumda, çiftler hiçbir zaman hukuken evli sayılmazlar.
Evliliğin iptali için başvurusu süresi; evliliğin gerçekleştiği tarihten itibaren 6 aydır. Bazı durumlarda bu süre 5 yıl olarak uzatılabilir.
Geçerli İptal Sebepleri: Evliliğin iptali, eşlerden birinin evlenmeye ehil olmaması, evlilikteki irade beyanının hata, hile veya zorla yapılması gibi sebeplerle gerçekleşir. Örneğin; bir eş evlenmeye ruhsal ya da fiziksel açıdan uygun değilse, ya da evlilikte dolandırıcılık söz konusuysa, evlilik iptal edilebilir.
Evlilik İptali Sonuçları: Evliliğin iptali durumunda, boşanmadaki gibi tazminat, nafaka gibi yükümlülükler oluşmaz. Ayrıca, eşlerin birbirlerine karşı edinmiş olduğu miras hakları da bulunmaz.

2. Boşanma
Boşanma, evlilik birliğinin yasal olarak sona ermesidir ve çeşitli sebeplere dayanabilir. Boşanma, evliliğin devam ettiği ancak bir ya da her iki tarafın evliliği sürdürememesi durumu ile ilgili bir süreçtir.
Geçerlilik Sorunu: Boşanma, geçerli bir evliliğin sona erdirilmesidir. Evlilik başlangıçtan itibaren geçerli olmuştur, ancak bir noktada çiftlerin ilişkisi sona ermiştir.
Geçerli Boşanma Sebepleri: Türk Medeni Kanunu’na göre, boşanma sebepleri arasında zina, şiddetli geçimsizlik, terk, akıl hastalığı, suç işleme gibi nedenler yer alır. Evlilik, bu sebeplerle sonlandırılabilir.
Boşanma Sonuçları: Boşanma kararının ardından, nafaka, tazminat ve çocukların velayeti gibi hukuki düzenlemeler yapılabilir. Ayrıca, boşanma ile ilgili mal paylaşımı ve maddi haklar da belirlenir.
3. Temel Farklar- - İptal durumunda evlilik geçerli değildir, iptal edilir boşanmada geçerli bir evlilik vardır sona erdirilir.
- - İptal durumunda ehliyet eksikliği, hile, aldatma, irade yokluğu sebepler varken; boşanmada zina, şiddetli geçimsizlik, terk gibi sebepler vardır.
4. Sonuç
Evliliğin iptali ve boşanma arasındaki farklar, her iki durumun hukuki anlamda farklı şekillerde ele alınmasından kaynaklanır. Evliliğin iptali, evliliğin başından itibaren geçersiz sayılmasını sağlarken, boşanma geçerli bir evliliğin sona erdirilmesidir. Her iki durumda da farklı hukuki sonuçlar doğar ve bu nedenle hangi yolun izleneceği, her çiftin özel durumuna göre belirlenir.